Pedagogen en onderwijsmensen verkondigen het te pas (om hun loonkost te rechtvaardigen) en te onpas (om hun flaters goed te praten): opvoeden is geen sinecure. In mijn prémaman-periodes en later als ambitieuze jonge moeder heb ik dan ook ettelijke gebruiksaanwijzingen bij baby’s en turven van handleidingen voor ouders doorworsteld. Ja zelfs een heuse avondcursus meegepikt in al mijn ijver: ‘Omgaan met pubers’. Heb daar geconstateerd dat er geen gebruiksklare procedures bestaan. Improviseren is de boodschap. Een gezonde dosis Fingerspitzengefühl komt daarbij goed van pas. Maar of je die in een boek of cursus kan opdoen als je ze niet in de genen hebt?

Ik had me wellicht al die lectuur en studie kunnen besparen. Onze kinderen hebben zich helemaal vanzelf getransformeerd van hulpeloos krijsende baby’s tot ondernemende jongvolwassenen. Dachten pa en ma de richting van het jonge leventje te kunnen dirigeren? De navelstreng was nauwelijks doorgeknipt of  kindjelief gaf al een ruk aan het stuur om gedecideerd zijn eigen kant op te gaan. Een paar jaartjes later speelden wij oudjes ook de pedalen kwijt. De kindjes peddelden zelf, met een vaart die ons deed duizelen! Gelukkig voorzag Onze-Lieve-Heer voor elk van hen een plichtsbewuste en liefhebbende engelbewaarder. Met zijn sterke vleugels heeft die hen behoed voor ontelbare loerende gevaren en lonkende verkeerde paden. Wij stonden erbij en keken ernaar. Soms vertederd door al dat jonge geweld, soms mateloos trots, soms bezorgd en machteloos.

En toch wordt er in ons gezin al meer dan twintig jaar lang onverdroten opvoedingswerk verricht. Met vereende krachten zwoegen onze drie zonen aan onze opleiding tot volwaardige  bijdetijdse ouders. Hun cursussen bestrijken een zeer breed spectrum. Een enkele keer worden ze speels opgevat, maar de meeste vereisen een zeer intensieve training.

Al in een vroeg stadium van ouderschap wordt ons leven grondig dooreengeschud door het verplichte vak Levensfilosofie. Onze softe sixties-slogan ‘Make love, not war’ en andere flower-power-ideeën moeten plaats ruimen voor het nuchtere ‘Van liefde alleen kan je niet leven’.  Er moet brood op de plank komen, en ieders lievelingskostje op tafel. Elk kind heeft ook recht op kleertjes en speeltjes van de nieuwste rage. Van Samson-schoentjes tot fluo Nokia’s. Een knuffel of verbaal schouderklopje als beloning kan, mits vergezeld van een trendy cadeautje. Hoe je up-to-date kunt blijven, wordt uitgediept in de cursus Eigentijdse Cultuur. Je radio afstemmen op Stu Bru en je tv op TMF, da’s de boodschap. Je stoffige romans verhuis je naar de zolder, zo komt er ruimte vrij voor strips en de nieuwste Brusselmans. Prehistorische publicaties als Knack en de krant zeg je stante pede op. Nieuws en info horen op een scherm thuis, bladeren doe je in een browser of in de Humo. Maar het meest ontspannende cultuurproduct is het computerspelletje. En dat legt meteen de link naar het iets luchtigere vak Ontspannings- en bewegingsleer. Als gouden grondregel geldt: de ouder stemt zijn vrijetijd af op de hobby’s van zijn kinderen. Het begint heel eenvoudig met voorlezen-voor-het slapengaan en samen-naar-het-zwembad. Leuk! Al snel wordt de bewegingsintensiteit opgedreven. Een modern mens is een mobiel mens. Met rijbewijs annex immer beschikbare wagen. Kinderen hebben recht op een taxi naar verjaardagsfeestjes, sportclubs, teken- en muziekacademies, fuiven. Of wil je dat ze zichzelf constant voor de buis parkeren? Eventjes doorbijten, tot je telg 18 is. Daarna moet je alleen nog maar tijdig reserveren als je je wagen zelf nodig hebt.

Gelukkig zit er ook een cursus Management in je studiepakket, anders kreeg je de agenda’s en noden van alle huisgenoten nooit gecombineerd. Aangewende didactische werkvorm: zelfstandig leren. Vereist om te slagen: flexibiliteit en improvisatietalent. Geen makkelijk vak. Maar je mag herkansen. Het wordt je ook vergeven als je op een dag de jongste vergeet op te pikken na zijn uurtje basket. Hij knoopt daar wel een extra lessenreeks aan vast: ICT (Informatie- en communicatieTechnologie). Les 1: iedereen is constant bereikbaar, bijvoorbeeld per gsm. Ouders staan steeds in stand-by om op een oproep van hun kroost in te gaan of hun lmm’s (last minute messages) te verwerken.

Beste pedagogen en onderwijsmensen, opvoeden mag dan een titanenwerk zijn, opgevoed worden is nog veel slopender! Mijn wederhelft en ik snakken soms naar een afsluitend diploma en een relaxte grote vakantie. Maar onze opvoeders voegen steeds nieuwe modules aan onze opleiding toe. We worstelen nog met Loslaten, en Voortgezet Thuishavenschap staat al op ons rooster. Nee, we zitten niet in een cirkel die kan afgerond. Zelfs wie oma wordt, zwaait niet af als moeder. Laat ons maar proberen elke dag een klein bochtje hoger te klimmen in de spiraal van het leven ...

Loes Loyens